Protokolli Itali-Shqipëri për qendrat e migrantëve (Shëngjin dhe Gjadër)
Statusi: Aktiv; Italia planifikon të zhvendosë procedurat e përshpejtuara në Gjadër sipas Paktit të BE-së (në fuqi qershor 2026); pritet vendimi i Gjykatës së Drejtësisë të BE-së për çështjet e referuara.
Përmbledhje
Protokolli i nënshkruar nga Meloni dhe Rama më 6 nëntor 2023 vendosi në tokën shqiptare dy struktura të ndërtuara dhe të administruara nga Italia: qendrën e përzgjedhjes në Shëngjin dhe qendrën e Gjadrit. Gjykatat italiane kanë refuzuar disa herë të vlerësojnë si të ligjshme ndalimet atje, duke iu referuar vendimeve të BE-së për «vendet e sigurta». Në mars 2025 Gjadri u shndërrua në qendër riatdhesimi (CPR) për persona që mbaheshin tashmë në Itali. Protokolli ka afat pesë vjet, deri në 2029, dhe sipas raportimeve rinovohet automatikisht, përveçse nëse palët vendosin ndryshe. Ministri i Jashtëm i Shqipërisë tha në maj 2026 se nuk do të ketë zgjatje pasi Shqipëria të bëhet anëtare e BE-së; Rama u përgjigj se protokolli vazhdon për aq kohë sa e do Italia. Kostoja e raportuar është rreth 650-670 milionë euro për pesë vjet, ndërsa Amnesty dhe Viminale kanë regjistruar shumë incidente të rënda.
Faktet kryesore
- Nënshkruar më 6 nëntor 2023 nga Meloni dhe Rama.
- Afat pesëvjeçar, që mbaron në 2029; raportohet rinovim automatik për periudha pesëvjeçare, përveçse nëse palët vendosin ndryshe.
- Gjadri u shndërrua në CPR në mars 2025 (dekret-ligji 37).
- Kosto e raportuar: rreth 670 milionë euro të alokuara deri në 2028 (shifra e Amnesty përmes L'Espresso); rreth 650 milionë euro për pesë vjet sipas ligjit të ratifikimit (QuiFinanza); raporti teknik rreth 653 milionë euro.
- Ankesa e ActionAid te Corte dei conti e vlerësoi koston e Gjadrit në 570.400 euro për disa ditë funksionimi në 2024 për 20 persona (llogaritje e vetë organizatës).
Të dhënat
Katër lista të mbajtura qëllimisht veç: çfarë është vërtetuar, çfarë vetëm pretendohet, çfarë mbetet e hapur dhe çfarë thanë të përfshirët.
Çfarë është provuar (1)
Vërtetuar nga dokumente ose të dhëna zyrtare, siç thuhet në kërkim. Një akuzë ose aktakuzë e regjistruar provon vetëm se akuza u bë.
- Protokolli ekziston, u nënshkrua më 6 nëntor 2023 dhe u ratifikua; strukturat u ndërtuan dhe u pajisën me personel (raportuar).
Çfarë pretendohet (1)
Akuza, jo konstatime. Të akuzuarit prezumohen të pafajshëm.
- PretendimPretendimet për efikasitetin e kostos; pretendimet e OJQ-ve për të drejtat.
Pretendimet dhe kush i bëri (2)
Çdo rresht është një pretendim siç është regjistruar, me personin ose organin që e bëri kur të dhënat e përmendin.
- PretendimActionAid dhe Amnesty thonë se marrëveshja shkel të drejtat e migrantëve dhe duhet të mbarojë.
- PretendimPartia Demokratike e opozitës (Itali) pretendon se qendrat u kushtuan italianëve gati një miliard (shifra është e prerë në një burim).
Pyetje të hapura (3)
- Vendimi përfundimtar i GJDBE-së mbi çështjet e referuara nga Italia (në pritje në gusht 2026).
- Nëse protokolli do të zgjatet përtej 2029 dhe nëse anëtarësimi i Shqipërisë në BE ndryshon statusin e tij jashtëterritorial.
- Teksti i saktë i protokollit dhe klauzola e rinovimit (nuk u lexuan drejtpërdrejt).
Përgjigjet (1)
Përgjigjet e personave dhe organizatave në fjalë, siç janë regjistruar.
- Rama: «Protokolli mbetet për aq kohë sa e do Italia» (postim në rrjetet sociale, maj 2026, sipas Open dhe Avvenire). Në samitin e Romës në nëntor 2025 tha se do ta rishikonte protokollin «njëqind herë» me Italinë dhe «kurrë» me vende të tjera; në një intervistë për Il Giornale në prill 2026 e quajti të pakopjueshëm (Libero).
Shifrat
Gjurma e parave →Italia: financimi i qendrave deri në 2028 (shifra e Amnesty)
670.000.000 €
paymentEtiketa e burimit: Raportuar zyrtarishtPërkufizimi i deklaruar: Alokim i raportuar deri në 2028; QuiFinanza dhe ligji i ratifikimit citojnë rreth 650 milionë euro për 5 vjet; raporti teknik rreth 653 milionë euro. Shifrat ndryshojnë sipas përkufizimit.
Data: gusht 2026 · Paguesi: Shteti italian · Përfituesi: Strukturat në Shqipëri (Shengjin, Gjader)
- L'Espresso: Amnesty report on Albania centres (EUR 670m allocated through 2028; EUR 74m spent on construction) (hapet në skedë të re)L'Espresso · gusht 2026 · journalism · OTHER
- QuiFinanza: Albania centres, EUR 650m allocated but no results (Meloni meets Rama) (hapet në skedë të re)QuiFinanza · undated · journalism · OTHER
Qendra e Gjadrit: kostoja për disa ditë funksionimi në 2024 (llogaritje e ActionAid)
570.400 €
paymentEtiketa e burimit: I paverifikuarPërkufizimi i deklaruar: Llogaritje e vetë ActionAid për 20 persona, e paraqitur në Corte dei conti; nuk është shifër zyrtare.
Data: 2024 · Paguesi: Shteti italian · Përfituesi: Funksionimi i qendrës së Gjadrit
- QuiFinanza: Albania centres, EUR 650m allocated but no results (Meloni meets Rama) (hapet në skedë të re)QuiFinanza · undated · journalism · OTHER
Shpenzimet për ndërtimin deri tani (shifra e Amnesty)
74.000.000 €
paymentEtiketa e burimit: Raportuar zyrtarishtPërkufizimi i deklaruar: Shpenzim i raportuar për ndërtimin deri në 2026; burimi Amnesty përmes L'Espresso.
Data: gusht 2026 · Paguesi: Shteti italian · Përfituesi: Kontraktorët e ndërtimit
- L'Espresso: Amnesty report on Albania centres (EUR 670m allocated through 2028; EUR 74m spent on construction) (hapet në skedë të re)L'Espresso · gusht 2026 · journalism · OTHER
Kronologjia
Kronologjia e plotë →Qeveri
Meloni dhe Rama nënshkruajnë protokollin Itali-Shqipëri për migrantët
Protokolli për qendrën e pritjes në Shengjin dhe qendrën e Gjadrit, me afat pesëvjeçar deri në 2029.
Qeveri
Italia e kthen Gjadrin në qendër riatdhesimi (dekret-ligji 37)
Gjadri bëhet CPR për personat që mbahen tashmë në Itali, pasi gjykatat bllokuan ndalimet sipas modelit të qendrës së pritjes (vetëm muaji, dita nuk është konfirmuar).
Ndërkombëtare
Samiti ndërqeveritar Itali-Shqipëri në Romë; Meloni e vlerëson “modelin shqiptar”
U nënshkrua një paketë marrëveshjesh për migracionin, infrastrukturën dhe mbrojtjen; Meloni tha se Shqipëria tashmë sillet si një shtet evropian; Rama tha se do ta rifirmoste protokollin e migrantëve “njëqind herë” me Italinë.
Ndërkombëtare
Avokati i Përgjithshëm i BE-së (Emiliou) e çmon mekanizmin Itali-Shqipëri në përputhje me ligjin e BE-së, me kusht garancitë
Mendim jodetyrues për Gjykatën e Drejtësisë (sipas Open).
Qeveri
Ministri i Jashtëm Hoxha: protokolli me Italinë nuk zgjatet pas anëtarësimit në BE; Rama: vlen për aq kohë sa e do Italia
Hoxha më vonë thotë se po “mendonte me zë të lartë”. Rama shkruan se protokolli mbetet për aq kohë sa e do Italia.
Ndërkombëtare
Avokati i dytë i Përgjithshëm (Medina): teksti i marrëveshjes nuk ka garanci të qarta të drejtash
Mendim për çështjet e referuara nga Gjykata e Apelit e Romës (sipas eunews).
Burimet për këtë element
Çdo burim që kërkimi citon për këtë element, i grupuar sipas etiketës së burimit. 10 burime.
Etiketa e burimit: Raportuar zyrtarishtRaportuar zyrtarisht · 10 burime
- Publikuesi
- L'Espresso
- Data
- gusht 2026
- Publikuesi
- L'Espresso
- Data
- 12 maj 2026
- Publikuesi
- Avvenire
- Data
- 13 maj 2026
- Publikuesi
- Open
- Data
- 12 maj 2026
- Publikuesi
- Open
- Data
- 23 prill 2026
- Publikuesi
- eunews
- Data
- 11 qershor 2026
- Publikuesi
- QuiFinanza
- Data
- undated
- Adnkronos: Italy-Albania, Meloni hails 'historic day' for bilateral relations (hapet në skedë të re)
- Publikuesi
- Adnkronos
- Data
- 13 nëntor 2025
- Publikuesi
- Exit.al
- Data
- 13 nëntor 2025
- Publikuesi
- Panorama
- Data
- nëntor 2025