Lejet për Zvernecin (KKTU, mars-prill 2026), statusi i zonës së mbrojtur dhe rasti i Konventës së Bernës
Statusi: Leja e zhvillimit e raportuar (30 mars 2026); punimet përgatitore të raportuara (29 prill 2026); kërkesa për VNM e raportuar (15 maj 2026); letra e Byrosë së Bernës (15 korrik 2026) e hapur; nuk u gjet vendim përfundimtar.
Përmbledhje
Dekreti nr. 596 i 25 shtatorit 2024 (titulli i AKZM, zyrtar) shpalli peizazh të mbrojtur zonën Pishë Poro-Nartë (kategoria V, rreth 16,124 ha sipas përmbledhjes së kërkimit). Një vendim i Këshillit të Ministrave, VKM 694/2022 (sipas përmbledhjes së kërkimit të citizens.al), kishte bashkuar peizazhin e mbrojtur Vjosë-Nartë dhe parkun natyror Pishë Poro dhe kishte hequr 310 ha; kjo nuk u verifikua në tekstin e vendimit.\n\nSipas Citizens.al (2026-06-16, përmbledhje e një rezultati kërkimi) dhe përmbledhjeve të tjera, Këshilli Kombëtar i Territorit (KKTU) miratoi një leje zhvillimi për Zvernecin më 30 mars 2026, dhe vendimi nr. 5 i 29 prillit 2026 miratoi gardhimin përgatitor dhe punimet e rrugëve. Qeveria thotë se leja nuk është leje ndërtimi. Ministria e Mjedisit, sipas raportimeve, vendosi më 15 maj 2026 se nevojitet një VNM e thelluar. Reporter.al (2026-05-29) thotë se zhvilluesi siguroi dy leje nga KKTU brenda tetë muajve nga themelimi i tij në gusht 2024. Datat raportohen në mënyra kontradiktore (shih regjistrin e kontradiktave). Dokumentet e lejeve u raportuan si jo publike.\n\nKonventa e Bernës: Byroja e Komitetit Qëndrues (mbledhja 17-18 qershor 2026; letra 15 korrik 2026) i kërkoi Shqipërisë të sigurojë përputhje me Nenet 3 dhe 4 lidhur me Vjosë-Nartën. Përgjigja e Shqipërisë thotë se autoritetet do t'i shqyrtojnë vlerat e ruajtjes sipas legjislacionit kombëtar. Byroja do ta shqyrtojë atë në shtator 2026.
Faktet kryesore
- 2024-09-25: Dekreti nr. 596 (titulli i PDF të AKZM): shpall peizazh të mbrojtur Pishë Poro-Nartë, kategoria V.
- 2026-03-30: leja e zhvillimit e KKTU për Zvernecin (sipas përmbledhjes së Citizens.al; teksti i lejes nuk është publik sipas kritikëve).
- 2026-04-29: vendimi nr. 5 i KKT (sipas përmbledhjes) që mbulon gardhimin dhe punimet përgatitore; RFE/RL (në serbisht) raporton se leja për gardhim dhe rrugën e aksesit u lëshua më 29 prill.
- 2026-05-15: autoritetet mjedisore, sipas raportimeve, vendosën se nevojitet një VNM e thelluar (46 ditë pas lejes, sipas përmbledhjes).
- 2026-05-20: deklarata e përbashkët e OJQ-ve thotë se u raportuan të paktën tri leje ndërtimi për komplekse turistike në Zvernec (përmbledhje kërkimi).
- 2026-07-15: letra e Byrosë së Konventës së Bernës drejtuar Shqipërisë (PDF i EcoAlbania; përmbledhje).
Të dhënat
Katër lista të mbajtura qëllimisht veç: çfarë është vërtetuar, çfarë vetëm pretendohet, çfarë mbetet e hapur dhe çfarë thanë të përfshirët.
Çfarë është provuar (1)
Vërtetuar nga dokumente ose të dhëna zyrtare, siç thuhet në kërkim. Një akuzë ose aktakuzë e regjistruar provon vetëm se akuza u bë.
- Dekreti nr. 596 i 25 shtatorit 2024 që shpall peizazhin e mbrojtur (titulli i dokumentit zyrtar të AKZM u pa; teksti nuk u lexua).
Çfarë pretendohet (2)
Akuza, jo konstatime. Të akuzuarit prezumohen të pafajshëm.
- PretendimLeja e zhvillimit iu dha Zvernec South Adriatic Development sh.p.k. brenda peizazhit të mbrojtur.
- PretendimPunimet e ndërtimit filluan në 2026 (ministri i mjedisit thotë se janë të ligjshme, të autorizuara nga KKTU).
Pretendimet dhe kush i bëri (2)
Çdo rresht është një pretendim siç është regjistruar, me personin ose organin që e bëri kur të dhënat e përmendin.
- PretendimOJQ-të (EcoAlbania, PPNEA, të tjera) thonë se lejet e ndërtimit brenda zonës së mbrojtur u lëshuan pa akses publik në vendim, në kundërshtim me standardet kombëtare dhe të BE-së.
- PretendimKritikët thonë se ndryshimi i kufirit të vitit 2022 dhe dekreti i 2024 u përdorën për ta bërë zonën të disponueshme për turizëm (burime avokuese).
Pyetje të hapura (4)
- Çfarë saktësisht autorizuan vendimet e KKTU të 30 marsit 2026 dhe 29 prillit 2026, dhe a janë ato të publikuara?
- Cili kufi zbatohet për Zvernecin pas VKM 694/2022 dhe çdo ndryshimi të mëvonshëm? Nuk u gjet asnjë hartë zyrtare e kufirit.
- A e ndryshoi vendimi i VNM të 15 majit 2026 statusin e lejeve?
- A janë lejet ende të vlefshme? Faktoje raportoi (19 qershor 2026) se një leje ndërtimi e lëshuar fillimisht për ZSAD nuk është më e vlefshme (përmbledhje kërkimi; e paverifikuar).
Përgjigjet (3)
Përgjigjet e personave dhe organizatave në fjalë, siç janë regjistruar.
- Rama (mbulim në gjuhën shqipe, përmbledhje kërkimi): Pishë Poro-Nartë mbetet peizazh i mbrojtur dhe ligji lejon disa zhvillime; lejet nuk janë leje ndërtimi; nevojitet një VNM.
- Ministri i Mjedisit Sofjan Jaupaj (Citizens.al, 2026-05-07, titulli dhe përmbledhja): punimet janë të ligjshme dhe kompania ka leje (përmbledhje kërkimi).
- Përgjigja qeveritare shqiptare për Bernën (përmbledhje e përgjigjes ndaj letrës së Byrosë): autoritetet kompetente do të vazhdojnë t'i shqyrtojnë vlerat e ruajtjes sipas legjislacionit kombëtar.
Kronologjia
Kronologjia e plotë →Qeveri
Dekreti nr. 596 shpall peizazh të mbrojtur Pishë Poro-Nartë (kategoria V)
Titulli zyrtar i dokumentit të AKZM: 'Vendim Nr.596 date 25.9.2024 Per shpalljen Peizazh i Mbrojtur Ujor Tokesor kategoria V te zones Pishe poro - narte'. Përmbledhje kërkimi: rreth 16,124 ha; zhvillimi urban lejohet vetëm me leje të KKTU. Teksti i plotë nuk u lexua.
Protestë
Local protest at Rrjoll (Baks) against the Blue Borgo resort; clashes with police reported by 4 Feb
Wikipedia (UNVERIFIED; the page carries a reliability notice) gives 2 Feb 2026 as the start date of a residents' protest at Rrjoll against the Blue Borgo resort, and says Albanian media described a third day of protests with clashes with police by 4 Feb (citing VNA). The sources read do not establish whether this is part of the Flamingo movement; the Wikipedia lead links it to the Zvërnec wave.
Qeveri
Vendimi nr. 5 i KKT, sipas raportimit, miraton punimet përgatitore për gardhimin dhe rrugën e aksesit në Zvernec
Raportuar në një përmbledhje kërkimi (Citizens.al / RFE/RL): vendimi nr. 5 i 29 prillit 2026 i Këshillit Kombëtar të Territorit lejoi punimet përgatitore për gardhimin dhe ndërtimin e rrugës nga ZSAD. Qeveria thotë se kjo nuk është leje ndërtimi. Teksti i vendimit nuk u gjet. Bie ndesh me një deklaratë të cituar nga Citizens.al se kompania 'nuk ka leje ndërtimi' (Rama, përmbledhje kërkimi).
Protestë
Heavy machinery enters Pishë Poro-Nartë protected landscape; lagoon channel reported blocked
BirdLife/PPNEA (7 Sep 2026, read) says heavy machinery entered the Pishë Poro-Nartë protected landscape in early May 2026 without permits, and that the channel linking Narta Lagoon to the sea was completely blocked for several days (day not given). Scientists warned that continued work could have caused ecological collapse (BirdLife). The government's early description, as summarised by BirdLife, was 'a technical survey ahead of an environmental assessment'; BirdLife says the evidence contradicted this. This is an NGO account.
Qeveri
Autoritetet mjedisore vendosin se për Zvernecin nevojitet një VNM e thelluar (raportuar)
Përmbledhje kërkimi (Citizens.al): autoritetet mjedisore vendosën më 15 maj 2026 se nevojitet një vlerësim i thelluar i ndikimit në mjedis, 46 ditë pas lejes së KKTU (30 marsi). Qeveria thotë se investitorët duhet ta përfundojnë VNM-në para një vendimi përfundimtar. Dokumenti i vendimit nuk u gjet.
Protestë
Wikipedia dates the first protest against the project to 16 May at the Akërni site
The Wikipedia page (UNVERIFIED) says 'a major wave of protests followed on 16 May' at Zvërnec and that the first protest against the project was on 16 May at the Akërni site. No second source for this date was found; a search for a 16 May 2026 Zvërnec protest returned no matching report.
Tjetër
Deklarata e përbashkët e OJQ-ve: raportohen të paktën tri leje ndërtimi në zonën e mbrojtur të Zvernecit
Përmbledhje e deklaratës së OJQ-së co-plan.org të 20 majit 2026: raportohen të paktën tri leje ndërtimi për komplekse turistike brenda zonës së mbrojtur; OJQ-të kërkojnë pezullimin e ndërtimit.
Protestë
23 May 2026 given as start date of the Zvërnec protests by some sources
A Wikipedia mirror (search summary), a French-language search summary and a Danish-sourced summary give 23 May 2026. These are secondary summaries; the underlying articles were not opened. The date conflicts with 16 May (Wikipedia), 30 May (Wikipedia infobox and other summaries) and 31 May (citizens.al, first large Tirana rally).
Policia
Zvërnec (Portonovo) confrontation: protester dragged by private security while State Police present
Residents and activists protested near the construction site at Zvërnec. Citizens.al (31 May, read) reports that private security guards dragged a protester away while State Police were present; an activist (Lëvizja Bashkë) says his footage shows the protester being dragged. Injuries are not specified in that article. Wikipedia (UNVERIFIED) reports pepper spray used, affecting police and an activist-journalist. The Albanian Helsinki Committee (search summary) says the protest began peacefully and the person was dragged inside the fence by people not from the contracted security firm, and that local police acknowledged this. A Vlorë police account reported by citizens.al says the activist had violently intervened. One guard was arrested in flagrante; two further people were arrested later; the State Police revoked the licences of two security firms (Major Security and Myrto Security 1.3A, per Balkanweb and ADN search summaries); SPAK opened an investigation (citizens.al, 1 June); the Vlorë local police director was suspended. Wikipedia says criminal proceedings were announced against 15 protesters (UNVERIFIED).
Protestë
First large Tirana rally after the Zvërnec clash: 'hundreds' march to the PM's office
Citizens.al (31 May, read) describes a Sunday afternoon gathering of 'hundreds' in front of the Tirana Police Directorate, initially organised online. Marchers went to the Ministry of Interior and ended at the Prime Minister's Office. Chants included 'Albania is not for sale'. Organisers called for another gathering on Monday to demand protection of properties and protected areas and cancellation of the project. The article reports no clashes at this rally.
Qeveri
Rama says he will speak on Monday about 'an extraordinary project for Albania'
Per citizens.al (31 May, read), Prime Minister Edi Rama said he would speak on Monday about what he called 'an extraordinary project for Albania', and congratulated the State Police for their reaction; the article says the wording on that point is unclear.
Qeveri
Rama calls the Zvërnec incident 'isolated' and replies to Tsipras
Greek and Albanian outlets (search summaries: Tanea 31 May 2026, iefimerida, Balkanweb) report that Rama called the incident an 'isolated incident', said Tsipras was exploiting it for electoral purposes, and defended the project's legality. Tsipras and Greece's foreign ministry had condemned the incident after a member of the Greek minority was reported injured. Per Balkanweb, Rama said it would be terrible for private guards to drag a protester while police stood by.
Policia
SPAK investigation confirmed; State Police acknowledge failures; Vlorë police director dismissed
Citizens.al (1 June 2026, headline and summary read via search) reports SPAK is investigating Zvërnec and that the police admitted failure. The State Police General Director (Skënder Hita) acknowledged serious shortcomings and asked the Directorate of Professional Standards to investigate the Vlorë command chain (ADN, search summary). SPAK confirmed the matter is under investigation without giving details (ADN, search summary). See also ev-2026-06-02-spak-probe-reported in.
Protestë
Third large rally at the PM's office; headline says citizens reject Rama's dialogue invitation
Balkanweb (2 June 2026, 20:50, read) reports a rally at the Prime Minister's Office against the Zvërnec project. Its headline says citizens reject Rama's invitation for dialogue; the article does not describe the invitation. Quoted chants include 'Albania is not for sale' and calls for the cancellation of the project and the resignation of Rama and the cabinet. No crowd figure is given. The article reports no police response to this rally.
Protestë
Tirana march of 'thousands' against the Zvërnec resort (Reuters)
Al Jazeera (article 11 June 2026, read) reports, citing Reuters, that thousands marched along a main boulevard in Tirana on Wednesday 10 June against the Zvërnec resort, chanting 'Albania is not for sale', and complaining about lack of transparency in plans by foreign investors. Al Jazeera calls it the largest protest yet against the resort at that point. Rama is quoted (undated in the article) saying an environmental impact assessment would be completed, the project would proceed responsibly, and would go ahead regardless. The article reports no police action or injuries at this protest.
Protestë
Crowd estimates for June as summarised by Wikipedia (UNVERIFIED)
Wikipedia (UNVERIFIED, reliability notice) gives: 10 June 'hundreds of thousands' (BalkanWeb); 13 June 100,000-200,000 (international media, unnamed); 20 June more than 250,000 (Albanian media, BalkanWeb). Reuters and Al Jazeera described 'several thousand' in early June, and the Reuters-based report of 10 June says 'thousands'. No source read reconciles these figures.
Ndërkombëtare
Byroja e Komitetit Qëndrues të Konventës së Bernës mblidhet (17-18 qershor) për Vjosë-Nartën
Sipas EcoAlbania dhe përmbledhjeve të kërkimit të letrës së Byrosë: Byroja shqyrtoi zhvillimet në vendin kandidat Smaragd Vjosë-Nartë më 17-18 qershor 2026 dhe më vonë (15 korrik) i kërkoi qeverisë të sigurojë përputhje të plotë me Nenet 3 dhe 4.
Protestë
Five demands read publicly on 22 June (Wikipedia, UNVERIFIED)
Wikipedia (UNVERIFIED) says Dritan Goxhaj read five formal demands on 22 June: (1) resignation of Rama and the cabinet; (2) a non-partisan technical transitional government with a 12-month mandate; (3) a new constitution with electoral reform and a two-term limit for the prime minister; (4) repeal of amendments to the protected-areas and cultural-heritage laws, the 'Mountain Package' and the strategic-investments framework; (5) a new social contract. No second source was found in this research.
Ndërkombëtare
Letra e Byrosë së Konventës së Bernës i kërkon Shqipërisë përputhje të plotë (Nenet 3 dhe 4)
Sipas PDF-së së EcoAlbania dhe përmbledhjes së kërkimit: letra e Byrosë e 15 korrikut 2026 i kërkon qeverisë të sigurojë përputhje të plotë me Konventën dhe vë në dukje se nuk ka Formular të Përditësuar të Të Dhënave Standarde për vendet Smaragd. Raporti i progresit të qeverisë thotë se është e hapur për dialog për një vlerësim të mundshëm në vend. Byroja do ta shqyrtojë në shtator 2026.
Tjetër
BirdLife at 100 days: lagoon mouth reopened 'for now'; government has neither repealed the law nor abandoned the project
BirdLife/PPNEA (7 Sep 2026, read) says the lagoon mouth has reopened 'for now' (date not given), that no formal suspension of works is reported, and that the government has neither repealed the 2024 law nor abandoned the project. BirdLife also says the EU objected to the 2024 law from the start (no month given).
Burimet për këtë element
Çdo burim që kërkimi citon për këtë element, i grupuar sipas etiketës së burimit. 14 burime.
Etiketa e burimit: Raportuar zyrtarishtRaportuar zyrtarisht · 5 burime
- Publikuesi
- AKZM
- Data
- 25 shtator 2024
- Publikuesi
- EcoAlbania
- Data
- korrik 2026
- Publikuesi
- Citizens.al
- Data
- 31 maj 2026
- Publikuesi
- Citizens.al
- Data
- 1 qershor 2026
- Publikuesi
- Al Jazeera
- Data
- 11 qershor 2026
Etiketa e burimit: Nën hetimNën hetim · 7 burime
- Publikuesi
- Citizens.al
- Data
- 16 qershor 2026
- Publikuesi
- Citizens.al
- Data
- 7 maj 2026
- Publikuesi
- RFE/RL
- Data
- 31 maj 2026
- Publikuesi
- Wikipedia
- Data
- 2026
- Publikuesi
- BirdLife International
- Data
- 7 shtator 2026
- Publikuesi
- CO-PLAN and partners (NGO declaration)
- Data
- 21 maj 2026
- Publikuesi
- Balkanweb
- Data
- 2 qershor 2026
Etiketa e burimit: I kontestuarI kontestuar · 1 burim
- Publikuesi
- Wikipedia mirror
- Data
- 2026
Etiketa e burimit: I paverifikuarI paverifikuar · 1 burim
- Publikuesi
- iefimerida.gr
- Data
- 31 maj 2026